Όλοι γνωρίζουμε για το άγχος των εφήβων ειδικά όσοι έχουμε και ένα εφηβάκι στο σπίτι. Αλλά πολλές φορές υποβαθμίζουμε το πώς νιώθει γιατί το θεωρούμε υπερβολή, δε δίνουμε τη δέουσα σημασία ή απλά το προσπερνάμε και κρύβουμε το πρόβλημα κάτω από το χαλί.
Μετά το πολύ θλιβερό χαμό μίας 17χρονης στην Ηλιούπολη και τον πολύ σοβαρό τραυματισμό της φίλης της όταν αποφάσισαν από κοινού να βάλουν τέλος στη ζωή τους και να πηδήξουν από την ταράτσα 6ου ορόφου πολυκατοικίας, είναι η στιγμή που πρέπει να πάρουμε στα σοβαρά και περισσότερο από ποτέ τη συναισθηματική κατάσταση αλλά και τις ανάγκες που έχουν οι έφηβοι. Πρέπει το άγχος αλλά και την πίεση των εφήβων να την αντιμετωπίσουμε σαν ένα πρόβλημα υπαρκτό και όχι απλά σαν κάποια φάση της ηλικίας.
Δεν σημαίνει ότι όλοι οι έφηβοι έχουν κατάθλιψη, αλλά η εφηβεία είναι μια περίοδος στη ζωή τους ανθρώπου που όλα φαντάζουν έντονα και μεγάλα. Για θυμήσου και εμάς σε αυτή την ηλικία. Νεύρα, αντίδραση, έντονα συναισθήματα στη χαρά, στο θυμό, στον έρωτα.
Οι γονείς έχουν ραντάρ και στο 95% των περιπτώσεων μπορούν να καταλάβουν σε τι διάθεση είναι το έφηβο παιδί τους ακόμα και από ένα απλό μήνυμα στο κινητό. Ακόμα και το πιο απλό δηλαδή εκεί που το παιδί σου απαντάει συνήθως με emoji και ξαφνικά σου στέλνει ένα απλό “ok” τότε το ραντάρ ειδικά της μαμάς πιάνει τη δυσφορία. Και αυτό είναι που πρέπει να μάθουμε να “διαβάζουμε”. Χωρίς πίεση από εμάς, αλλά μόνο καθησυχαστικά.
Όταν το παιδί σου, σου πει είμαι μόνος/μόνη, είμαι αγχωμένος/η έχει ή ένα πολύ καλό υπόβαθρο για να στηρίξεις το παιδί σου. Όταν σου λέει πώς νιώθει είναι ένα από τα μεγαλύτερα βήματα που έχεις κερδίσει σαν γονιός. Με τα χρόνια έχω μάθει ότι το παιδί δε θέλει να ακούσει κλισέ εκφράσεις όπως “έτσι είναι η ζωή δύσκολη”, ή “όλα θα είναι εντάξει”.
10 πράγματα που μπορείτε να πείτε σε έναν έφηβο που έχει άγχος
- Σ’αγαπώ. Στο λέω παρόλο που ξέρεις ότι είναι αλήθεια ακόμα και να μην στο πουν. Και φυσικά θα στο λέω ακόμα και αν μου κάνεις γκριμάτσες. Είναι η βάση για όσα θα σου πω παρακάτω.
- Πάρε μια βαθιά ανάσα. Αργή εισπνοή, αργή εκπνοή. Επανάλαβε. Μπορεί να παλέψεις λίγο με τον εαυτό σου αλλά πρέπει να αδειάσεις το μυαλό σου και να συναισθήματα σου για να λύσεις το πρόβλημα και όχι να το τροφοδοτήσεις.
- Είμαι ήδη υπερήφανη για σένα. Το πώς νιώθω για εσένα δεν εξαρτάται καθόλου μα καθόλου από το πως θα πας σε ένα τεστ ή σε εξετάσεις. Είμαι υπερήφανη γιαυτό που είσαι και για το ποιος γίνεσαι με τον καιρό. Είμαι περήφανη για ό,τι έχεις ήδη κάνει και για την προσπάθεια που έχεις καταβάλει για να το κάνεις.
- Αυτή δεν είναι όλη σου η ιστορία, είναι απλά ένα μικρό μέρος της. Ό,τι κι αν συμβαίνει αυτή τη στιγμή, δεν είναι ολόκληρη η ζωή σου αυτή τη στιγμή. Και δεν είναι το μόνο που θα υπάρξει ποτέ στη ζωή σου. Αυτό είναι μέρος της πραγματικότητάς σου, αλλά δεν είναι το παν.
- Το πώς νιώθεις αυτή τη στιγμή δεν είναι το πώς θα νιώθεις για πάντα. Δεν θα μείνεις κολλημένος εδώ για το υπόλοιπο της ζωής σου. Αυτή δεν είναι η νέα σου κανονικότητα. Ξέρω ότι το να φτάσεις στην άλλη πλευρά μπορεί να σου φαίνεται σαν να σου παίρνει μια αιωνιότητα, αλλά κάποια στιγμή (πιθανώς νωρίτερα από ό,τι περιμένεις), θα συνειδητοποιήσεις ξαφνικά ότι είσαι πολύ καλύτερα.
- Θυμήσου πώς έχεις περάσει δύσκολες στιγμές στο παρελθόν. Δεν είναι η πρώτη φορά που νιώθεις έτσι και δεν θα είναι η τελευταία. Αλλά μέχρι στιγμής, έχεις 100% ποσοστό επιτυχίας στο να ξεπερνάς πράγματα που νόμιζες ότι δεν θα τα κατάφερνες ποτέ. Μην αφήσεις αυτή τη δυσκολία να σε κάνει να ξεχάσεις τις προηγούμενες επιτυχίες σου.
- Απλώς κάνε το επόμενο πράγμα. Το επόμενο σωστό πράγμα που μπορείς να σκεφτείς να κάνεις. Το επόμενο πράγμα που πρέπει να γίνει. Το επόμενο πράγμα που σου φαίνεται σοφό και παραγωγικό. Το επόμενο ένα πράγμα, όχι τα επόμενα δέκα πράγματα.
- Υπάρχει κάτι που μπορώ να κάνω για να σε βοηθήσω; Ξέρω ότι κάποια πράγματα πρέπει να το καταλάβεις μόνος σου. Ξέρω ότι δεν μπορώ να το κάνω εγώ για σένα. Ξέρω ότι δεν είναι δουλειά μου να το διορθώσω. Αλλά αν υπάρχει κάτι που μπορώ και πρέπει να κάνω για να σε βοηθήσω να φτάσεις από εδώ μέχρι εκεί, πες μου και θα προσπαθήσω να το κάνω.
- Είμαι εδώ για σένα. Σε σκέφτομαι και ξέρω ότι το σκέφτεσαι αυτό που σου συμβαίνει ή νιώθεις, σχεδόν συνέχεια. Η ζωή είναι γεμάτη αλλαγές αλλά υπάρχουν κάποιες σταθερές στις οποίες πάντα θα μπορείς να βασιστείς. Η αγάπη και η υποστήριξή μου είναι 2 από αυτές και πρέπει πάντα να το θυμάσαι.
- Τι θα λεγες για πίτσα ή παγωτό; Υπάρχουν κάποιες τροφές που θεωρούνται comfort foods και πραγματικά μπορούν να φτιάξουν τη διάθεση.
Σε πολλές περιπτώσεις ακόμα και να μη μου πουν τα παιδιά μου ότι νιώθουν καλύτερα, το βλέπω στη διάθεση τους μετά. Είναι να σαν έχουν πετάξει ένα τεράστιο βαρίδι από πάνω τους. Όταν το παιδί ξέρει ότι έχει έναν σύμμαχο όλα μπορούν να ξεπεραστούν. Μην ξεχνάς ότι οι έφηβοι λειτουργούν παρορμητικά και πολλαπλασιάζουν στο μυαλό τους ότι τους απασχολεί. Εκεί λοιπόν πρέπει να είμαστε δίπλα του καθησυχαστικοί, χωρίς να είμαστε επικριτικοί, προσπαθώντας να μπούμε στα παπούτσια τους.
Εκτός από τους εφήβους όμως και τα μικρότερα παιδιά έχουν την ανάγκη να ακούσουν ότι θα είσαστε πάντα εκεί δίπλα τους να τα στηρίζετε, να μην τα κρίνετε και ότι θα είσαστε πάντα υπερήφανοι για ότι έχουν καταφέρει.
