Σήμερα οι περισσότεροι περνάμε πολλές ώρες μπροστά από οθόνες. Υπολογιστές, κινητά, tablet και τηλεοράσεις έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας. Αυτό όμως έχει αρχίσει να επηρεάζει όλο και περισσότερο την υγεία των ματιών μας. Γιατροί σε πολλές χώρες προειδοποιούν ότι τα περιστατικά κόπωσης των ματιών, ξηροφθαλμίας και μυωπίας αυξάνονται συνεχώς, ιδιαίτερα σε νέους και παιδιά.
Μαύροι κύκλοι στα μάτια: Πώς να τους ξεφορτωθείς με φυσικό τρόπο
Ο Ισπανός οφθαλμίατρος Luis Fernández-Vega Cueto-Felgueroso έχει επισημάνει ότι όταν κοιτάμε συνεχώς μια οθόνη αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος επιδείνωσης της μυωπίας. Σήμερα μάλιστα πολλοί ειδικοί μιλούν για το λεγόμενο σύνδρομο ψηφιακής κόπωσης των ματιών, το οποίο περιλαμβάνει συμπτώματα όπως θολή όραση, τσούξιμο, πονοκεφάλους και δυσκολία στην εστίαση.
Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, ο μέσος άνθρωπος περνά πλέον πάνω από έξι ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες. Για αυτόν τον λόγο οι ειδικοί προτείνουν μια πολύ απλή αλλά αποτελεσματική μέθοδο για να ξεκουράζονται τα μάτια: τον κανόνα 20-20-20.
Τι είναι ο κανόνας 20-20-20
Ο κανόνας 20-20-20 δημιουργήθηκε και προωθήθηκε από οργανισμούς όπως η American Optometric Association και η American Academy of Ophthalmology. Πρόκειται για μια πολύ απλή συνήθεια που μπορεί να μειώσει την καταπόνηση των ματιών όταν χρησιμοποιούμε ψηφιακές συσκευές.
Η ιδέα είναι η εξής:
κάθε 20 λεπτά που κοιτάς μια οθόνη, σταμάτα για 20 δευτερόλεπτα και κοίταξε κάτι που βρίσκεται περίπου 20 πόδια μακριά, δηλαδή περίπου 6 μέτρα.
Έχεις Γαλάζια Μάτια; Να τι λέει η επιστήμη
Αυτή η μικρή παύση βοηθά τους μυς των ματιών να χαλαρώσουν. Όταν κοιτάμε συνεχώς από κοντά, οι μύες που εστιάζουν την όραση δουλεύουν συνεχώς χωρίς διάλειμμα. Με το να κοιτάζουμε για λίγο μακριά, τους δίνουμε την ευκαιρία να ξεκουραστούν.
Ο οφθαλμίατρος Fidel Ruiz Healy Álvarez εξηγεί ότι ο κανόνας αυτός είναι μια απλή καθημερινή ρουτίνα που μειώνει την πίεση στα μάτια όταν εργαζόμαστε πολλές ώρες σε κοντινή απόσταση. Το καλό είναι ότι δεν χρειάζεται καμία ειδική συσκευή. Υπάρχουν μάλιστα εφαρμογές στο κινητό που μπορούν να σου θυμίζουν πότε πρέπει να κάνεις το μικρό αυτό διάλειμμα.
Πώς επηρεάζουν οι οθόνες την όραση
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι όταν κοιτάμε μια οθόνη για πολλή ώρα ανοιγοκλείνουμε λιγότερο τα μάτια μας. Αυτό οδηγεί σε ξηροφθαλμία, αίσθηση καψίματος ή σαν να υπάρχει άμμος μέσα στο μάτι. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και προσωρινή θολή όραση.
Ένα ακόμη θέμα που απασχολεί τους ειδικούς είναι το λεγόμενο μπλε φως, το οποίο εκπέμπουν οι περισσότερες ψηφιακές συσκευές. Σύμφωνα με τους οφθαλμίατρους, η μεγάλη έκθεση σε αυτό μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο και να δυσκολέψει την εστίαση των ματιών. Ορισμένες έρευνες εξετάζουν επίσης αν η μακροχρόνια έκθεση μπορεί να επηρεάσει τον αμφιβληστροειδή.
Το πρόβλημα είναι ακόμη πιο έντονο στα παιδιά και στους εφήβους, γιατί το οπτικό τους σύστημα βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πολύωρη χρήση οθονών μπορεί να συμβάλει στην αύξηση των περιστατικών μυωπίας.
Μερικές απλές συμβουλές για να προστατεύσεις τα μάτια σου
Οι ειδικοί προτείνουν μερικές καθημερινές συνήθειες που μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην προστασία της όρασης.
Πρώτα απ’ όλα, η οθόνη πρέπει να βρίσκεται σε σωστή απόσταση. Ιδανικά πρέπει να είναι περίπου 50 έως 70 εκατοστά από το πρόσωπο, δηλαδή περίπου όσο το μήκος ενός χεριού.
Επίσης είναι σημαντικό να ρυθμίζεις σωστά τη φωτεινότητα και την αντίθεση της οθόνης ώστε να μην κουράζονται τα μάτια. Πολύ έντονο φως ή αντανακλάσεις μπορούν να επιδεινώσουν την κόπωση.
Κάτι που πολλοί ξεχνάμε είναι να ανοιγοκλείνουμε τα μάτια πιο συχνά. Όταν κοιτάμε μια οθόνη τείνουμε να μένουμε συγκεντρωμένοι και να ξεχνάμε να βλεφαρίζουμε, κάτι που προκαλεί ξηρότητα.
Πολλοί ειδικοί προτείνουν επίσης φίλτρα μπλε φωτός σε κινητά και υπολογιστές ή ειδικά γυαλιά που μειώνουν την έκθεση σε αυτό το φως.
Τέλος, η παραμονή σε εξωτερικούς χώρους και το φυσικό φως βοηθούν ιδιαίτερα την υγεία των ματιών, ειδικά στα παιδιά.
Ορισμένοι οφθαλμίατροι προτείνουν και απλές ασκήσεις ξεκούρασης, όπως το λεγόμενο palming: καλύπτεις απαλά τα μάτια με τις παλάμες για λίγα δευτερόλεπτα χωρίς πίεση. Αυτή η μικρή παύση μπορεί να βοηθήσει να χαλαρώσουν τα μάτια.
Αν όμως εμφανίζονται συχνά συμπτώματα όπως πονοκέφαλος, έντονη θολή όραση ή ευαισθησία στο φως, είναι καλό να συμβουλευτείς έναν οφθαλμίατρο. Η πρόληψη και οι σωστές συνήθειες είναι το καλύτερο «φάρμακο» για να διατηρήσεις την όρασή σου υγιή στην εποχή των οθονών.
Άλλαξα το smartwatch μου με ένα απλό αναλογικό ρολόι και βρήκα την ησυχία μου (επιτέλους)
