Ας είμαστε ειλικρινείς. Σχεδόν όλοι το έχουμε κάνει.
Ξαπλώνεις. Σβήνεις τα φώτα. Κλείνεις τα μάτια.
Και… τίποτα.
Το μυαλό τρέχει, το σώμα δεν λέει να χαλαρώσει. Κάπου εκεί πιάνεις το κοντρόλ και αφήνεις την τηλεόραση να παίζει χαμηλά. Όχι γιατί σε νοιάζει τι δείχνει. Απλώς χρειάζεσαι τον ήχο. Κάτι να γεμίζει το κενό.
Κι όμως, το να μην μπορείς να κοιμηθείς χωρίς “background noise” συνήθως δεν είναι τυχαίο.
Ο γιατρός ύπνου Chirag Shah το λέει ξεκάθαρα:
«Υπάρχουν αρκετοί ιατρικοί και ορμονικοί λόγοι για τους οποίους κάποιος νιώθει εξαντλημένος, ακόμα κι αν θεωρητικά κοιμάται αρκετά».
Ας δούμε λοιπόν τι συχνά κρύβεται από πίσω.
1. Οι ορμόνες σου μπορεί να μην είναι στα καλύτερά τους
Χαμηλή ενέργεια μέσα στη μέρα; Μόνιμη κούραση χωρίς προφανή λόγο;
Ειδικά στους άνδρες, η τεστοστερόνη παίζει μεγάλο ρόλο.
Τα επίπεδά της πέφτουν φυσιολογικά με την ηλικία, αλλά και η πατρότητα – ναι, κι αυτό – μπορεί να τα ρίξει. Λιγότερη τεστοστερόνη σημαίνει λιγότερη ενέργεια, χειρότερος ύπνος, πιο «βαρύ» σώμα.
Μερικές φορές, μικρές αλλαγές αρκούν: περισσότερη κίνηση, καλύτερο φαγητό, λίγο λιγότερη καθιστική ζωή. Άλλες φορές, χρειάζεται έλεγχος. Τόσο απλά.
2. Δεν βλέπεις αρκετό φυσικό φως μέσα στη μέρα
Ο εγκέφαλος ξυπνάει με το φως. Κυριολεκτικά.
Όταν περνάς όλη τη μέρα σε ένα γραφείο με τεχνητό φωτισμό, το σώμα μπερδεύεται. Δεν καταλαβαίνει πότε είναι μέρα και πότε νύχτα. Κι όταν έρθει η ώρα να κοιμηθείς… ζητάει βοήθεια. Συνήθως από μια οθόνη.
Έρευνες δείχνουν ότι η έλλειψη φυσικού φωτός μέσα στη μέρα σχετίζεται άμεσα με τη συνήθεια να κοιμόμαστε με ανοιχτή τηλεόραση. Το μπλε φως των οθονών μπλοκάρει τη μελατονίνη, την ορμόνη του ύπνου, και κάνει τον εγκέφαλο να εξαρτάται από εξωτερικά ερεθίσματα.
Με απλά λόγια:
αν δεν “φορτίσεις” σωστά τη μέρα σου με φως, η νύχτα δεν κουμπώνει.
3. Μπορεί να έχεις θέμα με την αναπνοή σου στον ύπνο
Η υπνική άπνοια είναι πιο συχνή απ’ όσο νομίζουμε.
Άνθρωποι που κοιμούνται 7-8 ώρες, αλλά ροχαλίζουν έντονα, ξυπνούν συχνά ή νιώθουν διαλυμένοι το πρωί. Ο ύπνος τους διακόπτεται συνεχώς, χωρίς καν να το καταλαβαίνουν.
Το αποτέλεσμα; Ποσότητα χωρίς ποιότητα. Και μια μόνιμη, βαθιά κούραση που σε σπρώχνει σε «πατερίτσες» όπως η τηλεόραση για να χαλαρώσεις.
4. Ο θυρεοειδής σου μπορεί να μην λειτουργεί σωστά
Ένας μικρός αδένας στον λαιμό. Τεράστια επίδραση.
Όταν ο θυρεοειδής υπολειτουργεί, όλα πάνε πιο αργά: μεταβολισμός, πέψη, ενέργεια. Μαζί έρχονται ξηρό δέρμα, τριχόπτωση, δυσκοιλιότητα και – φυσικά – εξάντληση.
Συμβαίνει συχνότερα στις γυναίκες, και συχνά περνά απαρατήρητο. Ο κακός ύπνος και η ανάγκη για εξωτερικά ερεθίσματα το βράδυ είναι ένα από τα σημάδια.
5. Το σώμα σου απλώς… δεν κινείται αρκετά
Η καθιστική ζωή σκοτώνει την ενέργεια. Κυριολεκτικά.
Όσο λιγότερο κινείσαι, τόσο πιο «τεμπέλης» γίνεται ο οργανισμός σου. Το παράδοξο; Η άσκηση δεν σε κουράζει – σου δίνει ενέργεια. Βελτιώνει τον ύπνο, τη διάθεση και την αντοχή.
Δεν μιλάμε για γυμναστήριο 6 φορές την εβδομάδα. Μιλάμε για κίνηση. Περπάτημα. Σώμα σε χρήση.
6. Δεν πίνεις αρκετό νερό (και δεν το καταλαβαίνεις)
Αρκεί μια μικρή αφυδάτωση για να νιώθεις ράκος.
Πονοκέφαλοι, μυϊκή κόπωση, βαρύ σώμα. Όλα αυτά δυσκολεύουν τον ύπνο. Και όταν ξαπλώνεις και κάτι “ενοχλεί”, ο εγκέφαλος ζητά αντιπερισπασμό. Να γιατί η τηλεόραση μοιάζει λύση.
7. Το αλκοόλ δεν σε χαλαρώνει όσο νομίζεις
Ένα ποτό το βράδυ φαίνεται αθώο. Αλλά αφυδατώνει, κόβει τον REM ύπνο και σε κάνει να ξυπνάς λιγότερο ξεκούραστος.
Χαλαρώνεις προσωρινά. Πληρώνεις το πρωί.
8. Το ίδιο ισχύει και για την καφεΐνη
Ο καφές δεν είναι εχθρός. Αλλά δεν συγχωρεί την υπερβολή.
Η καφεΐνη μπλοκάρει την αδενοσίνη – την ουσία που λέει στον εγκέφαλο «ώρα για ύπνο». Το αποτέλεσμα είναι ένα περίεργο crash αργότερα, όπου νιώθεις κουρασμένος αλλά όχι νυσταγμένος.
Κι εκεί, μάντεψε: τηλεόραση.
Τελικά;
Η ανάγκη για ανοιχτή τηλεόραση δεν είναι ιδιοτροπία. Είναι ένδειξη.
Κάτι στο σώμα ή στο μυαλό δεν συγχρονίζεται σωστά.
Και όταν αρχίσεις να το βλέπεις έτσι, όχι σαν “κακή συνήθεια” αλλά σαν μήνυμα, τότε μπορείς πραγματικά να κάνεις κάτι γι’ αυτό.
φώτο DC Studio
