Σε πολλές οικογένειες υπάρχει μια γνώριμη εικόνα που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Μια καρέκλα αρχίζει να τρίζει, ένα τηλεχειριστήριο σταματά να λειτουργεί ή ένας ανεμιστήρας κάνει περίεργους θορύβους. Αντί να βιαστεί να αγοράσει καινούριο, ο πατέρας του σπιτιού πιάνει ένα κατσαβίδι, ανοίγει το αντικείμενο και προσπαθεί να το επισκευάσει.
Για τα παιδιά του, αυτή η συνήθεια μπορεί να μοιάζει περιττή ή ξεπερασμένη. Όμως οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι πίσω από αυτή τη συμπεριφορά κρύβεται κάτι πολύ βαθύτερο από την απλή εξοικονόμηση χρημάτων.
Η ανάγκη να νιώθουν χρήσιμοι
Σύμφωνα με την ψυχολογία, πολλοί άνθρωποι διαμορφώνουν την ταυτότητά τους μέσα από τους ρόλους που έχουν αναλάβει στη ζωή τους. Για αρκετούς πατέρες, ο ρόλος του ανθρώπου που προστατεύει, λύνει προβλήματα και φροντίζει την οικογένεια παραμένει σημαντικός ακόμη και όταν τα παιδιά μεγαλώσουν.
Κάθε φορά που καταφέρνουν να επισκευάσουν κάτι, επιβεβαιώνουν μέσα τους ότι εξακολουθούν να προσφέρουν. Είναι ένας σιωπηλός τρόπος να πουν: «Μπορώ ακόμα να βοηθήσω. Μπορώ ακόμα να βρω τη λύση».
Η ικανοποίηση της δημιουργίας
Οι ειδικοί εξηγούν επίσης ότι η επισκευή ενός αντικειμένου προσφέρει ένα αίσθημα προσωπικής ικανοποίησης.
Όταν κάποιος εντοπίζει μια βλάβη, βρίσκει τον τρόπο να την αντιμετωπίσει και τελικά βλέπει το αντικείμενο να λειτουργεί ξανά, νιώθει πως πέτυχε κάτι ουσιαστικό. Η διαδικασία αυτή ενεργοποιεί την αίσθηση της ικανότητας, της αυτονομίας και της προσφοράς προς τους άλλους.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι δηλώνουν πως αισθάνονται πραγματική χαρά όταν καταφέρνουν να «σώσουν» κάτι που φαινόταν χαλασμένο.
Μεγάλωσαν σε μια διαφορετική εποχή
Για πολλές παλαιότερες γενιές, η επισκευή ήταν κομμάτι της καθημερινότητας. Τα χρόνια όπου τίποτα δεν πετιόταν εύκολα άφησαν έντονο αποτύπωμα στον τρόπο σκέψης τους. Φράσεις όπως «αν φτιάχνεται, δεν το πετάμε» ή «να προσέχεις τα πράγματά σου» ήταν συνηθισμένες μέσα στα σπίτια.
Ακόμη κι αν σήμερα έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν κάτι καινούριο, αρκετοί συνεχίζουν να βλέπουν αξία στη συντήρηση και στην επισκευή των αντικειμένων που ήδη διαθέτουν.
Τα αντικείμενα κρύβουν αναμνήσεις
Πέρα από τη χρηστική τους αξία, πολλά αντικείμενα συνδέονται με στιγμές της ζωής μας. Ένα παλιό ρολόι μπορεί να θυμίζει έναν αγαπημένο άνθρωπο. Μια καρέκλα μπορεί να έχει φιλοξενήσει αμέτρητα οικογενειακά τραπέζια. Μια εργαλειοθήκη μπορεί να κουβαλά δεκαετίες κόπου και δουλειάς.
Όταν κάποιος επισκευάζει ένα τέτοιο αντικείμενο, στην πραγματικότητα προσπαθεί να διατηρήσει ζωντανό ένα κομμάτι της προσωπικής ή οικογενειακής του ιστορίας.
Ένας διαφορετικός τρόπος να δείχνουν αγάπη
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι πολλές παλαιότερες γενιές δεν μεγάλωσαν εκφράζοντας εύκολα τα συναισθήματά τους με λόγια.
Αντί για φράσεις αγάπης ή τρυφερότητας, η φροντίδα εκφραζόταν μέσα από πράξεις. Να φτιάξουν ένα ποδήλατο, να διορθώσουν μια πόρτα που τρίζει ή να επισκευάσουν μια λάμπα πριν καν τους το ζητήσει κάποιος.
Για πολλούς πατέρες, αυτές οι μικρές καθημερινές κινήσεις παραμένουν ένας από τους πιο φυσικούς τρόπους να δείχνουν ενδιαφέρον και αγάπη προς την οικογένειά τους.
Η επισκευή ως τρόπος χαλάρωσης
Υπάρχει και μια ακόμη εξήγηση. Η επισκευή απαιτεί συγκέντρωση, υπομονή και προσοχή στη λεπτομέρεια. Για αρκετούς ανθρώπους λειτουργεί σχεδόν σαν διαλογισμός. Τους βοηθά να αποσυνδεθούν από το άγχος της καθημερινότητας και να αφοσιωθούν σε μια δραστηριότητα που τους ηρεμεί.
Γι’ αυτό και πολλοί δηλώνουν ότι νιώθουν πιο χαλαροί και ήρεμοι μετά από λίγη ώρα στο εργαστήριο, στο γκαράζ ή ακόμη και στο μπαλκόνι με τα εργαλεία τους.
Δεν είναι τσιγκουνιά, είναι κάτι βαθύτερο
Σε μια εποχή όπου τα περισσότερα αντικείμενα αντικαθίστανται σχεδόν αμέσως, η συνήθεια της επισκευής μπορεί να φαίνεται παράξενη στους νεότερους.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ψυχολογία, σπάνια σχετίζεται αποκλειστικά με την οικονομία. Πίσω από αυτή τη στάση συχνά κρύβονται αναμνήσεις, αξίες, προσωπική ταυτότητα και η ανάγκη να συνεχίσει κάποιος να νιώθει χρήσιμος στους ανθρώπους που αγαπά.
Ίσως τελικά το κατσαβίδι και η εργαλειοθήκη να είναι κάτι περισσότερο από εργαλεία. Για πολλούς πατέρες αποτελούν έναν ήσυχο τρόπο να συνεχίζουν να φροντίζουν την οικογένειά τους, ακόμη κι όταν κανείς δεν το ζητά.
photo istockphoto
