Κάθε χρόνο, περίπου 100 δισεκατομμύρια ενδύματα παράγονται παγκοσμίως και 92 εκατομμύρια τόνοι απορριμμάτων ρούχων καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. Δεδομένης αυτής της τεράστιας ποσότητας απορριμμάτων, είναι λογικό να σκεφτόμαστε ότι ο μόνος τρόπος για να προχωρήσουμε είναι η αποανάπτυξη της μόδας. Αλλά μπορούν η μόδα και η αποανάπτυξη να συνυπάρξουν;
Τι είναι αποανάπτυξη
Αποανάπτυξη ονομάζεται η συνειδητή μείωση της παραγωγής και της κατανάλωσης με τρόπο που να διασφαλίζει δίκαιη διαβίωση. Οι αρχές της αποανάπτυξης, όπως η επάρκεια, η συνεργασία και η φροντίδα, συγκρούονται με τις αρχές ανάπτυξης, της εμπορευματοποίησης και της αποτελεσματικότητας. Για τη βιομηχανία της μόδας, η οποία είναι υπεύθυνη για την τεράστια εξόρυξη πόρων και τη δημιουργία αποβλήτων, η μείωση της διακίνησης πόρων και η διασφάλιση της δίκαιης δημιουργίας αξίας αποτελούν διαρκείς προκλήσεις.
Ενώ ορισμένες κυβερνήσεις και εταιρείες ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να ψωνίζουν υπεύθυνα και να μειώνουν τα απόβλητα, η συλλογική ευθύνη είναι απαραίτητη για να διευκολυνθεί μια μετάβαση στην αποανάπτυξη, η οποία προτρέπει σε μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι σχεδιαστές, οι κατασκευαστές και οι μάρκες διαχειρίζονται τα απόβλητα της μόδας. Θα βοηθήσει η κυκλική οικονομία στη δημιουργία μιας δίκαιης και ισότιμης βιομηχανίας;
Η ανακύκλωση ως θεμελιώδης πρακτική για τη σχέση μας με τα απόβλητα
Σε μια πρόσφατη μελέτη, διερευνήθηκε πώς η κυκλική πρακτική ανακύκλωσης στη μόδα – δηλαδή η μετατροπή των άχρηστων ρούχων που πάνε στα απορρίματα, σε κάτι υψηλής αξίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά – ωθεί τη βιομηχανία της μόδας να επανεξετάσει τη σχέση της με τα απόβλητα και να τους δώσουν και πάλι αξία σύμφωνα με τις αρχές της αποανάπτυξης.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ενώ οι συζητήσεις για την ανακύκλωση – την πρακτική δηλαδή της διάσπασης και επαναχρησιμοποίησης των υφασμάτινων αποβλήτων σε πρώτη ύλη μέσω μηχανικών ή χημικών διεργασιών – είναι διαδεδομένες στον κόσμο της μόδας, το οδυνηρό γεγονός είναι ότι μόνο το 1% των ρούχων ανακυκλώνεται σε νέα ενδύματα, πράγμα που σημαίνει ότι η πλειονότητα των αποβλήτων της μόδας είναι καταδικασμένη να παραμείνει ως απόβλητα.
Τα απόβλητα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πόροι. Αντί να θεωρούμε ότι τα ρούχα έχουν συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης θα έπρεπε να τα αντιμετωπίζουμε σαν ένα υλικό που μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί. Η μετατροπή των απορριπτόμενων τροφίμων σε φυσικές βαφές για το χρωματισμό υφασμάτων ή η χρήση υφάσματος για την κατασκευή τσαντών πχ, δημιουργεί αξία μέσω της δημιουργικότητας, των υλικών, και της ανταλλαγής δεξιοτήτων.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών για πράσινη ανάπτυξη, ορισμένοι φορείς της κυκλικής μόδας αντιμετωπίζουν τα απόβλητα ως εμπόρευμα και προσπαθούν να μεγιστοποιήσουν την ανάπτυξη μέσω της αποτελεσματικής μείωσης των αποβλήτων. Ωστόσο, αυτό είναι ασυμβίβαστο με την αποανάπτυξη. Πρέπει να μειώσουμε την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και να αξιοποιήσουμε τα υπάρχοντα κλωστοϋφαντουργικά απόβλητα.
